26 ธันวาคม ‘สุริยุปราคาวงแหวน’ ส่งท้ายปี 62

ในวันพฤหัสบดีที่ 26 ธันวาคม 2562 เกิดสุริยุปราคาวงแหวน ดวงจันทร์อยู่ห่างโลกจนมีขนาดปรากฏเล็กกว่าดวงอาทิตย์ บังดวงอาทิตย์ไม่มิด

มีลักษณะปรากฏคล้ายวงแหวน เราเห็นสุริยุปราคาชนิดนี้ได้เมื่ออยู่ในแนวเส้นทางแคบ ๆ ตามศูนย์กลางเงาดวงจันทร์ที่ลากผ่านผิวโลก
สุริยุปราคาครั้งนี้แนวคราสวงแหวนเริ่มต้นในตะวันออกกลาง ผ่านซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และโอมาน

จากนั้นลงสู่ทะเลอาหรับแนวคราสวงแหวนเคลื่อนผ่านอินเดียและศรีลังกา หลังจากผ่านมหาสมุทรอินเดียจะไปขึ้นฝั่งที่อินโดนีเซีย ผ่านมาเลเซีย สิงคโปร์ ทางใต้สุดของเกาะมินดาเนาในฟิลิปปินส์

สิ้นสุดในมหาสมุทรแปซิฟิก โดยผ่านเกาะกวม จุดกลางคราสของสุริยุปราคาวงแหวนครั้งนี้อยู่ในทะเลใกล้อินโดนีเซียและสิงคโปร์ ที่นั่นเกิดสุริยุปราคาวงแหวนนาน 3 นาที 40 วินาที
(สิงคโปร์อยู่ในแนวที่ขอบเขตด้านทิศเหนือของแนวคราสวงแหวนลากผ่าน จะเห็นสุริยุปราคาวงแหวนได้ก็ต่อเมื่ออยู่ทางตอนใต้ของเกาะ หากอยู่ทางตอนเหนือจะเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วน)

สำหรับที่จุดเริ่มต้นและสิ้นสุดของแนวคราสเกิดสุริยุปราคาวงแหวนนานประมาณ 3 นาที

สุริยุปราคาครั้งนี้เงามัวของดวงจันทร์สัมผัสผิวโลกระหว่างเวลา 09:30 – 15:06 น. ตามเวลาประเทศไทย ศูนย์กลางเงาที่ทำให้เกิดคราสวงแหวนสัมผัสผิวโลกระหว่างเวลา 10:36 – 13:59 น.

บริเวณที่เห็นสุริยุปราคาบางส่วน ได้แก่ ตะวันออกกลาง ด้านตะวันออกเฉียงเหนือของแอฟริกา ส่วนใหญ่ของเอเชียและมหาสมุทรอินเดีย บางส่วนทางเหนือและตะวันตกของออสเตรเลีย ด้านตะวันตกของมหาสมุทรแปซิฟิก

สำหรับวิธีสังเกตปรากฏการณ์สุริยุปราคาอย่างปลอดภัยนั้น ห้ามดูด้วยตาเปล่าอย่างเด็ดขาด เพราะอาจนำอันตรายมาสู่ดวงตาถึงขั้นทำให้ตาบอดได้ ทั้งนี้ ทางสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ แนะนำอุปกรณ์สำหรับชมปรากฏการณ์สุริยุปราคาไว้ ดังนี้

ขั้นตอนการเกิดสุริยุปราคา 26 ธันวาคม 2562เหตุการณ์เวลาพิกัดเงามัวเริ่มสัมผัสผิวโลก09:29:51.0ละติจูด 17° 47.3′ N ลองจิจูด 60° 33.8′ E2. ศูนย์กลางเงาคราสวงแหวนเริ่มสัมผัสผิวโลก 10:36:03.8 ละติจูด 25° 59.1′ N ลองจิจูด 48° 12.3′ E3. กึ่งกลางคราส (ขนาดอุปราคา = 0.97010)12:17:43.3

ละติจูด 1° 00.5′ N ลองจิจูด 102° 14.9′ E4.ศูนย์กลางเงาคราสวงแหวนออกจากผิวโลก13:59:25.5ละติจูด 18° 54.0′ N

ลองจิจูด 156° 42.4′ E5. เงามัวออกจากผิวโลก15:05:43.5ละติจูด 10° 37.3′ N ลองจิจูด 143° 59.8′ E

ประเทศไทยสามารถสังเกตสุริยุปราคาในวันนี้ได้โดยเห็นเป็นแบบบางส่วน คือ ดวงอาทิตย์แหว่งเนื่องจากถูกดวงจันทร์บังไปบางส่วน โดยต้องใช้แผ่นกรองแสงสำหรับดูดวงอาทิตย์

เส้นทางคราสวงแหวนอยู่ห่างไปทางทิศใต้ของประเทศไทย ภาคใต้จึงเห็นดวงอาทิตย์แหว่งลึกมากกว่าภาคอื่น กรุงเทพฯ เกิดสุริยุปราคาบางส่วนระหว่างเวลา 10:18 – 13:58 น.

ดวงอาทิตย์แหว่งลึกที่สุดในเวลา 12:05น. โดยดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์ไปเป็นสัดส่วน 2 ใน 3 วัดตามแนวเส้นผ่านศูนย์กลาง หรือคิดเป็นพื้นที่ 57% ของวงกลมดวงอาทิตย์
ภาพจำลองสุริยุปราคาขณะดวงอาทิตย์ถูกบังลึกที่สุด (เวลาประเทศไทย)

โดย จุดสังเกตการณ์หลัก จะมี 4 แห่งได้แก่

อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อำเภอ แม่ริม จังหวัด เชียงใหม่
หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา นครราชสีมา
หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา
หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา สงขลา

หลังจากครั้งนี้ สุริยุปราคาที่เห็นได้ในประเทศไทยครั้งถัดไปเป็นสุริยุปราคาในวันที่ 21 มิถุนายน 2563 โดยเห็นเป็นสุริยุปราคาบางส่วนอีกเช่นเดียวกัน

ครั้งนั้นดวงจันทร์อยู่ห่างโลก ทำให้เกิดเป็นสุริยุปราคาวงแหวน เห็นได้ภายในแนวแคบ ๆ ลากผ่านทวีปแอฟริกา ตะวันออกกลาง อินเดีย จีน และไต้หวัน